Trekvaart Leiden - Haarlem

( H O O F D M E N U )

Bediening knoppen UP en DOWN in (kaders) onderschriften


Webalbum 'www.historieleidsevaart.nl' bestaat uit een hoofdpagina en 55 sub-collages, waarbij u in de hoofdpagina start. Hierin gaan we in vogelvlucht door de historie tussen Leiden en Haarlem. Indien u in het menu van de hoofdpagina op een plaatsnaam klikt springt u als het ware direct door naar deze plaats of onderwerp in dezelfde pagina.
Om de overzichtelijkheid van deze hoofdpagina in de hand te houden zijn er op verschillende plaatsen foto-collages aangebracht
deels zijn deze ook via keuze 'Collages' in het hoofdmenu bereikbaar. Deze foto-collages bevatten meer afbeeldingen en historische tekst.
Boven elke pagina staat de titelbalk "Historie trekvaart Leiden - Haarlem"
door op deze titelbalk te klikken keert u terug in de kop van de hoofdpagina alwaar u nieuwe keuzes kan maken uit de 54 pagina's van de website.

Door op [up] (rechts in titelbalk van elke afbeelding) keert u terug naar de bovenzijde van de actueele webpagina, zodat u, via de titel opnieuw een keuze kunt maken. Met [dwn] (links) gaat u (meestal) naar de onderzijde van de actueele webpagina!

Alle 1047 afbeeldingen zijn in een behoorlijk formaat ("640"x"366") afgebeeld zodat u niet steeds een klein plaatje moet aanklikken om een groter exemplaar te kunnen zien. Ook is elke afbeelding van een onderschrift voorzien
waar nodig aangevuld met ''kort en bondige'' tekst ontrent die afbeelding.
Foto's in (zeer) hoge resolutie treft u verspreid over de website aan. Vaak is het ook aangegeven indien er zo'n hoge resolutie plaat of afbeelding aanwezig is
klikt U ingeval van twijfel op de afbeelding, indien uw aanwijzer verandert in een handje is er meestal nog iets achter de plaat oproepbaar.
Zoom, beeld vergroten of verkleinen CTRL + Muiswiel in- en uitzoomen. Dit werkt (alleen) in Windows 10 en- of in de (gratis) browser MS Explorer, Opera, Chrome of Mozilla Firefox.
Bladeren door de geopende webpagina's doet men met: SHIFT - Muiswiel snel en handig in o.a. Windows 10- en of in browser Explorer (deze kunt u (gratis) downloaden bij Microsoft).
Zoeken naar een item of woord in de hoofdpagina of in de bijgevoegde 55 sub-collages doet men met menuitem 'zoeken (rechts) in het HOOFDMENU. Klik ook eventueel 'TRL-F' aan indien u op de actueele webpagina ergens naar wilt zoeken. De gehele website www.historieleidsevaart.nl bestaat totaal uit 55 webpagina's.
Leesbaarheid: om optimaal de tekst weer te geven dient u ClearType te hebben ingeschakeld (indien u een TFT scherm gebruikt). Dit doet u via: Configuratie- Beeldscherm- Vormgeving- Effecten- ClearType aan te vinken.

.




Webalbum 'www.historieleidsevaart.nl consists of a main page and 55 sub-collages, which in the main start page. Here we will glance through the history between Leiden and Haarlem. If you are in the menu of the main page click on a place name, as it were, jump directly to this place or topic in the same page. For the convenience of this main page to handle, there are several places photo collages made, partly through choice, these 'Collages' from the main accessible. These photo collages contain more pictures and historical text.
By pressing [up] (left under title), return to the top of the current web page, so you quickly can make a new choice. With [DWN] (right under the title) go to the bottom of the current web page!
All 1047 images are in a big size ("640"x"366") so you do not always shown a small picture should click to a larger one to see. Also, each image a caption provided, where appropriate, by''short''and concise text ontrent that image.
Photos in (very) high resolution can be distributed on the website. Often, it is indicated if there is such a high resolution image plate or present, if you click on the image of doubt, if your cursor changes to a hand, there is usually something behind the plate called.
Zoom, image enlarge or reduce CTRL + Mouse wheel in and out. This works (only) in Windows Vista, or in the (free) browser MS Explorer 7 or 8.
Browse through the open web pages is done with SHIFT - Mouse Wheel quick and easy to include Windows Vista and / or in Explorer 7 (or 8) browser (you can (free) download from Microsoft).
Search for an item or word in the main page or in 55 separate sub-collage is done with menu item "search (right) in the MAIN MENU. Click possibly 'Ctrl-F' if the current web page you want to search anywhere. The entire website is www.leidsevaart.nl total of 51 pages.
Readability: To optimize the text display, you have ClearType enabled (if you use a TFT screen). This is done through: Configuration-Display-Design-Effects-ClearType check box.


Start Auteurs Bron Agenda Uitleg Actueel Vlootshow History Boek/Actie Reacties Links Zoeken
Verhalen Poelgeest Trekschuit Tolhuysch Postbrug Strandwallen Algemeen Boerhaave ZwarteTulp Keukenhof Manpadt Haarl_Meer
Leiden Oegstgeest Warmond Voorhout Noordwijk Noordw_hout Lisse Hillegom Vogelenzang Bennebroek Heemstede Haarlem

Bewerkt: zaterdag 3 november 2018

de historie slaat op hol

Na een lange tijd van serieuze beeld- en tekstvorming rond de historie van de trekvaart , sloeg de fantasie bij de auteurs op hol en ontstond de alhier aangrijpend beschreven historie.
Ze hebben ze een diversity van gebeurtenissen op geheel 'eigenwijzen' in 'beeld en tekst' uitgebeeld. Dat daarmee de werkelijkheid (wellicht) danig in het nauw werd gebracht behoeft geen betoog, maar overtuig uzelf in de nu navolgende beelden en verhalen van hun 'overtuigende' verbeeldingskracht!
.

Vervoer over 'water', 'weg' en 'erboven'

.
Dick Breedijk, dien behoort dees wagen
Die hem van doen heeft moet na hem vragen.
'k Rij met twee paarden, laat en vroeg,
Kort over weg en lang in de kroeg.
Fier en strak, o zo zijn z'n daden,
het liefst met meidvolk is z'n wagen geladen!

  Rechts ziet men de net vertrekkende trekschuit bij het tolhuis, alwaar van paarden is gewisseld en de reizigers voor 'Warmond'e zijn af- en voor Leiden zijn opgestapt. Uiteraard na het voldoen van de verschuldigde penningen, vervolgt de trekschuit zijn 4.5 uur durende reis naar Leiden, 4 uur eerder vetrokken uit Haarlem, zijn weg over het rustieke water, de Leidsevaart.
.
  De passagiers in het roefje zitten daar intussen met de schippersvrouw een spelletje mens erger je niet te spelen, onderwijl lurkend aan hun stenen goudse pijpje en genietend van een net ingeschonken glas rode wijn. Knecht Frank plenst zijn staak in de veenachtige bodem van de trekvaart en duwt de schuit naar het midden van de rivier
schipper Menno stuurt wat bij en het jagertje geeft het paard extra suikerklontjes om het tot grotere kracht inspanning te bewegen en daarmee is de, tot den nok afgeladen trekschuit (eindelijk) vertrokken.
Het wordt nu stil aan het water van de trekvaart
alleen is in de verte nog het sonore getuf waarneembaar van een motorbootje op het (nog niet) gegraven Oegstgeester Kanaal.
.
  Links ziet u de koets uitgemeerd staan op de invoegstrook van het jaagpad, terwijl de voerman Dick zich aanmeld bij het tolhuis. Aangeschoven bij meid Miep in het gezellige klompenhuis, wat aangebouwd zit aan het tolhuis, heeft hij zijn klompen vlak bij de centrale verwarming gezet om ze te laten drogen. Miep is de dienstmeid in het tolhuis en werkt zich daar al enige tijd vrijwel uit den naat. Ze vraagt of hij trek heeft in een lekker bakkie (DE) troost en vanzelfsprekend, hij is immers moe en bek-af, knikt hij daar instemmend op.
.
  Al gauw komen dan de verhalen los van hoe het reizen per postkoets was, toen de trekvaart nog maar enige tijd gegraven was... Koetsier Dick komt nu op zijn praatstoel en gaat er nu echt even voor zitten en nestelt zich knus achter de dampende koffie en het behagelijke openhaard-vuur en steekt van wal
gelijk de net vertrokken trekschuit.
.

.
Kom schenk maar toe, wel pot verdrie
Je bent en blijft toch mijn Marie
En ga ik heen, 'k zal nooit vergeten
Ons heerlijk samenzijn en lekker eten
En dat je steeds aan mij zult denken
Zal ik je dikwijls mijne groeten schenken

.

Een korreltje peper en zout en een V.O.C. schip
  De 'Leydsche Treck-vaert' alleen voor de kleine handelsvaart, dat wou immers Gouda, die kaaskoppen? Maar de vaart over de Haarlemmermeer was niet zonder risiko, immers als het even wat waaide was de overtocht over dat woeste meer, met zijn vele ondiepten een gevaar op zich.
Als het even kon, als een der gecommitteerden een andere kant opkeek, waagden vele V.O.C. schepen en zelfs 'de zeven provincien' zich over deze aantrekkelijke korte route, waar men zelden risico liep in het 1.90 mtr diepe water (van de trekvaart) vast te lopen.
.
  Voerman Di(c)k en meid Miep nemen nog een trekje uit hun (handgestopte) stenen pijpjes, meid Marie van het 'tolhuis' stookt de gaskachel nog wat verder op en beide schippers zetten hun gympjes, welke inmiddels aardig gedroogd zijn, wat verder van de centraleverwarming vandaan.
.
  We waren op een goeie dag aan het varen met ons eigen schip toen we op de 'Leydsche Treck-vaert' ter hoogte van Heemstede in de verte een machtig groot schip ontwaardden.
Eerst dachten we de ''Zeven Provincien'' te zien, maar gelukkig voor ons bleek het toch alleen maar een schip van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) te zijn.
We gaven een dot gas, de zware dieselmotor gromde vervaarlijk en we poogden het V.O.C. schip te passeren maar het mocht ons niet baten. Door de hoge snelheid waarmee het VOC schip door de vaart werd getrokken door het trekpaard en de schippersvrouw bleek er te weinig grondwater over om veilig te kunnen passeren en waren we gedoemt in 'den kielzog' van de rondvaartboot (van van Hulst) te blijven tot we de Zijlbrug in Haarlem waren voorbij gezeild.
.
  De boerinnekes en buitenlui, aan de rechterzijde van de prent (zie de afbeelding), stonden ons wel vrolijk uit te lachen. Wat een avontuur was dat zeg, zei Di(c)k en nam vlug nog een slok uit de beker van zijn vader.

.

Avontuur bij de Schoutjesbrug
  De voerman Di(c)k komt nu pas echt goed op gang. Meid Miep van het 'Tolhuysch' vraagt of hij misschien wat sterkers wilt hebben, Dick antwoordt bevestigend en stopt zijn stenen pijpje met nog wat extra brandaris tabak aan en doet de brand erin. Miep schenkt de brandewijn in en Dick neemt meteen een flinke slok om de keel te smeren. Zal ik je een waar geschiedt verhaal vertellen, zo vervolgd hij.
.
  Op een zondag in mei waren wij met de koets in de omgeving van de Wisselplaats Schuitje, daar aan de trekvaart in Haarlem, dat we een opmerkelijke gebeurtenis meemaakte. Terwijl we van de Zandvoortseweg komende, over de Schouwtjesbrug heen reed met de koets, zagen we dat er een behoorlijk aantal mensen op de brug in het water stonden te kijken.
Wat was daar te zien bedachten wij nog, maar voor we dat konden bedenken volgden de gebeutenissen zich snel achter elkaar op.
.
  Ternauwernood konden wij (met de koets) nog bakker Broodmans ontwijken, die de broodkar, gevuld met heerlijke belegde broodjes voor de sportmensen op tennisveld Groenendaal, de brug wou opzeulen, toen wij allemaal schrokken van het lawaai van de tram die achter mij de brug op kwam. Wij begaven ons in een hachelijke situatie, want op de Leidscheweg crostte ook nog, vol gas, een skelter, in de richting van de Kinderhuissingel in Haarlem.
.
  We keken zijdelings en ontwaardde ook nog eens de trekschuit, welk stuurloos door de Leidsevaart dreef, want het trekpaard was op hol geslagen door de nadering van de tram. Gelijktijdig zagen wij, dat de o-pa en o-ma, die wegreden op hun net nieuw aangekochte Jawa Norton en werden uitgezwaaid door zoon Dick (met -c-k-), die net een geweldig barbeque feest had gegeven. Hij stond tenminste met een vervaarlijke pollepel te zwaaien, staande voor het rode verkeerslicht (boven is rood), naar de mensen op de brug om ze te waarschuwen voor de in aantocht zijnde tram.
.
  In alle verwarring hadden ze niet eens gezien, dat de Heemsteedse tol plots ook weer op zijn oude plek was teruggeschoven uit tennispark Groenendaal, waar hij notabene zo keurig was opgebouwd uit de goed bewaarde brokken na de sloop in 1925
maar dat kon ook niet, want in de heksenketel van gebeurtenissen vloog er ook net, met bulderende motoren (4), draaiende propellers, (een soort windmolen) en oorverdovend geraas een P3-Orion van het zojuist opgeheven vliegveld over de gebeurtenissen heen.
.

Privaat trekschuit
  De trekschuit was eeuwenlang immens populair in oude vervlogen tijden, het was een bijzondere sfeervolle tocht daarmee in de 17e eeuw, waar de stilte alleen nog maar werd verscheurd door schreeuwende bootslui, gestamp van paardenhoeven en in de verte het sonore getuf van de trekschuit. Bijzonder was het dan ook niet, dat de hofstede's en buitenplaatsen die aan een trekvaart lagen er zelf een eigen trekschuit, ja zelfs meerdere van dat type op na hielden.

Geen gewone uitvoering zoals de gemeentelijke trekschuit maar een die was voorzien van twee extra zware dieselmotoren, hydraulische besturing en ook uitgerust met een oer-degelijk Hollandsch satelite GPS navigatie systeem.
.
  Ook was er een extra bemanning aanwezig
o.a. meerdere kapiteins! De trekschuit zelf werd vaak voorzien van allerlei versierselen en op het dak een extra mast voor het achteruit slepen, die ook kon worden gebruikt om de eigen vlag in te hangen.
Tevens ontbrak er in de roef niets aan catering van waar 'MD' zich voor zou kunnen schamen. Het vrachtruim was zeer luxe uitgevoerd met 'n JDE koffie- en theemachine, met (kunst)leer beklede stoelen en banken, elektrische olielampen en wandkontaktdozen in de zijwand van de roef voor de gasten die zich met het scheermes wilden (laten) scheren en mogelijk iets op wilden bergen. Daarbij was het stopkontakt ook handig in gebruik met Laptop's en computers.
.
  Er waren ook meer extra voorzieningen aanwezig, de boeg werd voorzien van twee extra boegbeelden, eentje onder- en de andere boven de waterlijn. Verder was de achterplecht rijkelijk versierd, breed en verhoogd uitgevoerd, zodat de kapitein een grote salon, eetkamer, computerkamer, slaapkamer, badkamer en een bijkeuken tot zijn beschikking had.
.
Al met al een beter comfort dan de houten trekschuiten die toen in de gemeentelijke veerdienst werden gebruikt en werden voorgetrokken door knappe schippersvrouwen.

Start Auteurs Bron Agenda Uitleg Actueel Vlootshow History Boek/Actie Reacties Links Zoeken
Verhalen Poelgeest Trekschuit Tolhuysch Postbrug Strandwallen Algemeen Boerhaave ZwarteTulp Keukenhof Manpadt Haarl_Meer
Leiden Oegstgeest Warmond Voorhout Noordwijk Noordw_hout Lisse Hillegom Vogelenzang Bennebroek Heemstede Haarlem

Bewerkt: zaterdag 3 november 2018



.