Trekvaart Leiden - Haarlem
Met name 'Vogelenzang' bekeken
.
( H O O F D M E N U )


  [down] Een schip aan het lossen in de Leidsevaart bij Vogelenzang  [up] 
Afb.(c) JT


  [down] De Leidsevaart bij Bennebroek  [up] 
Afb.(c) JT


  [down] De bakker bakt ons dagelijks brood  [up] 
Afb.(c) JT


  [down] Spoorwegovergang bij Vogelenzang  [up] 
Afb.(c) JT


  [down] De slagerij aan de Leidsevaartweg in Vogelenzang  [up] 
Afb.(c) JT

.
  Hier was in het verleden de slagerij. Met het plaatsen van het geluidsscherm langs de spoordijk werden in de omgewoelde grond van de spoordijk menig bot gevonden, tot groot plezier van de jeugdige Vaartbewoners.
.


  [down] Leidsevaart ziende naar het Noorden.  [up] 
Afb.(c) DB
  Vogelenzang, het plaatsje waar de Leidsevaart nadrukkelijk aanwezig is. Links ziet u een glimp van de spoorlijn die er hier pal naast ligt.
.


  [down] Een beeld vanaf de houten brug in Vogelenzang  [up] 
Afb.(c) RVD
  De brug in de verte is de 'Centenbrug'. Van deze brug zijn in de loop der tijd al veel afbeeldingen gemaakt (zie ook verder op de website). Weinig is nog herkenbaar eigenlijk
door de loop der tijd is de omgeving ervan aanzienlijk veranderd.
.

De Geschiedenis van Vogelenzang

.
Lodewijk Napoleon Bonaparte en Willem Philip Barnaart
.
Louis Napoléon Buonaparte werd op 2 september 1778 te Ajaccio, Corsica geboren, als zoon van Carlo Maria Buonaparte en Maria Laetitia Ramolino. Na de dood van zijn vader in 1785 werd hij opgevoed door zijn oudere broer Napoléon. Hij studeerde aan de Franse militaire school te Châlons-sur-Marne. In 1789 brak de Franse revolutie uit. Evenals zijn broer Napoleon nam hij deel aan de Franse bezetting van Italië (1796-97) en Egypte (1798-99). In 1799 werd zijn broer Napoleon Consul en in 1804 keizer der Fransen. Louis Napoleon werd Prins van Frankrijk en divisie-generaal. In 1806 volgde zijn benoeming tot Koning van Holland. Hij werd voortaan Lodewijk Napoleon genoemd.
.
Willem Philip Barnaart werd op 28 november 1781 te Haarlem geboren, als enige nakomeling van Mr Willem Philip Barnaart en Cornelia Reessen. Zijn vader was zeven maanden voor zijn geboorte gestorven. Zijn moeder hertrouwde in 1784 met Jan Willem Druyvesteyn.. Willem Philip bezat diverse huizen in Haarlem, het landgoed “Het Klooster” in Schoten en de hofstede “Het huis ter Spijt” te Haarlem. In 1795 viel het Franse leger Nederland binnen en werd de Bataafse Republiek gesticht. In 1804 liet Willem Philip Barnaart aan de Nieuwe Gracht nummer 7 in Haarlem door de Amsterdamse stadsbouwmeester Abraham van der Hart een nieuw huis bouwen in neo-classicistische stijl. Zijn halfzusje Anna Cornelia Druyvestein, toen twee jaar, legde de eerste steen.
.
Koning Lodewijk Napoleon bracht in april 1807 verscheidene bezoeken aan deze woning en logeerde er ook. Lodewijk Napoleon was gehuwd met Hortense de Beauharnais, de stiefdochter van zijn broer Napoleon. Na zijn beëdiging als koning in 1806 woonden zij met hun twee zoontjes eerst op Huis ten Bosch in Den Haag. Hun oudste zoontje overleed daar in 1807. De echtelieden groeiden uit elkaar. Toen In 1808 hun derde zoontje Charles Louis Napoleon werd geboren, leefde het echtpaar al apart. Lodewijk Napoleon verhuisde naar Utrecht en had het buiten Amelisweerd. In 1808 werd het Stadhuis op de Dam in Amsterdam de residentie met als buitenverblijf het huis Welgelegen, dat vanaf die tijd Koninklijk Paviljoen genoemd werd. Hij richtte in Amsterdam de Koninklijke Bibliotheek en het Koninklijke Museum op. Gedurende zijn koningschap behartigde hij de belangen van de Nederlanders, soms tegen de instructies van zijn broer, de Keizer, in. Op 1 juli 1810 doet Lodewijk Napoleon onder grote druk afstand van de troon. In naam was zijn zoontje Napoleon Louis tot aan de inlijving bij Frankrijk nog 7 dagen zijn opvolger, dus de tweede koning van Holland. Lodewijk Napoleon vestigde zich onder de naam Graaf van Saint-Leu eerst in de Bohemen en later in Italië en is – ondanks aandringen van zijn broer – niet meer teruggegaan naar Frankrijk. Hij bleef altijd interesse in Nederland houden en publiceerde in 1820 het boek Documents historiques et réflections sur le gouvernement de la Hollande.
.
Willem Philip Barnaart was gehuwd met Elisabeth Cornelia Hillegonda Teding van Berkhout (overleden 1814), en na haar overlijden met haar achternicht, Maria Cornelia Susanna Teding van Berkhout. In 1807 kocht hij in Vogelenzang het landgoed Huis te Vogelenzang en het bijbehorende Huis Teylingerbosch. In 1808 werd hij opgenomen in de vroedschap van Haarlem en in 1811 werd hij maîre (burgemeester) van Haarlem. Na de val van Napoleon in 1813 legde hij deze functie neer, van 1816 tot 1824 zat hij weer in de Raad van Haarlem. Hij was lid van de Provinciale Staten van Holland van 1814 tot 1840 en van Gedeputeerde Staten van 1819 tot 1845. Daarnaast had hij nog vele andere functies en verkreeg hij de titels Heer van Bergen, Heer van Zandvoort en de jonkheerstitel. In 1824 maakte hij deel uit van de Commissie tot aanleg en bestrating van de Straatweg naar Zandvoort door Aerdenhout en de stichting van een badhuis te Zandvoort. In 1829 schonk hij de Gemeente Bloemendaal grond aan de Vogelenzangseweg ten behoeve van de bouw van een nieuwe Gemeenteschool met schoolwoning. Hij ijverde voor de bouw van een brug over de 'Leydsche Treck-vaert' in Bennebroek ter vervanging van het overzetveer, die in 1832 werd gerealiseerd. De naam “Centenbrug” herinnert nog altijd aan de cent tol, die men moest betalen.
.
Lodewijk Napoleon stierf op 25 juli 1846 in Livorno en werd bijgezet in de Kerk te Saint Leu de la Forêt. Ook het lichaam van zijn zoon Napoléon Louis, de tweede koning van Holland, overleden 17 maart 1831, werd daar bijgezet.
.
Zijn derde zoon Charles-Louis-Napoléon werd onder de naam Napoléon III, keizer der Fransen van 1852 tot 1870
.
Jonkheer Willem Philip Barnaart stierf in Vogelenzang op 11 februari 1851 en werd bijgezet in de familiegrafkelder op de begraafplaats aan de Kleverlaan te Haarlem. Daar zijn ook zijn zeven van zijn zonen bijgezet. De familie Barnaart is sinds 1807 verbonden met het dorp Vogelenzang.
.
In het Historische Museum Haarlem, Groot Heiligland 47, is tot 24 september 2006 te zien de tentoonstelling “Een koning in Haarlem, een stad in de Franse tijd 1795-1813” U ziet hier ook een portret van Jhr Willem Philip Barnaart en afbeeldingen van het huis “Barnaart” te Haarlem. (di t/m za 12.00 tot 17.00 uur, zo 13.00 tot 17.00 uur)
.
In Atlas van Stolk te Rotterdam is tot 24 september 2006 te zien de tentoonstelling “Lodewijk Napoleon en de Leidse buskruitramp” (Informatie tel 010-2176767)
.
In Paleis het Loo is van 14 oktober 2006 t/m 21 januari 2007 te zien de tentoonstelling “Aan het hof van onze eerste koning, 1806-1810” (informatie www.paleishetloo.nl)
.
In de bibliotheek van Vogelenzang vindt u mijn multobandje met portretten van beide heren.
.
INA MOSTERT-STAM, GRAVIN ADAHOF 2, TEL. 5849204.
.
HET DORP VOGELENZANG IN 1840
Een klein dorp, fraai gelegen aan de rand van bos en duin, op de grens met de Provincie Zuid-Holland. Het dorp met het gebied van het voormalige ambacht van dien naam, is 1185 bunder groot.
Rondom het dorp liggen enkele fraaie, eeuwenoude landgoederen, waaronder het landgoed "Huize Vogelenzang", eens door Graaf Floris V, als jachthuis gesticht.
Aan de Oostzijde van het dorp ligt de 'Leydsche Treck-vaert', sinds 1657 de verbindingsweg te water, zowel naar Haarlem als naar Leiden. Hier vaart nog steeds de trekschuit, getrokken door een jaagpaard en heeft bij het dorp bij de herberg "De witte hond" , even ten zuiden van de dorpskern gelegen, haar stopplaats. Hier wordt van paard gewisseld en ondertussen kunnen de reizigers de benen strekken of zich laven in de herberg.
Deze trekschuitverbinding zal wel haar langste tijd van leven gehad hebben, want de ontwikkeling van het verkeer te land, met de opkomst van de stoomtrein, gaat ook hier niet ongemerkt voorbij.
.
Langs de 'Leydsche Treck-vaert' wordt namelijk al hard gewerkt aan de aanleg van en spoorlijn. Voor de aanvoer van. zand en ander materiaal ligt hier al en hulplijn en an het eind van de Bekslaan, bij de 'Leydsche Treck-vaert', is en stationsgebouw geprojecteerd. Dit wordt en houten gebouw, waarin het kantoor en de wachtkamer zullen worden ondergebracht, met daarnaast en woning voor het personeel, Over en paar jaar, in 1842, hoopt men klaar te komen en dan wordt de lijn Amsterdam-Haarlem doorgetrokken via Vogelenzang naar Veenenburg onder Hillegom en vandaar met der tijd naar Leiden.
.
In de 'Leydsche Treck-vaert' wordt circa 500 meter ten zuiden van het geplande stationsgebouw reeds gewerkt an de bouw van en spoorbrug over deze vaart. Naast een vast bruggedeelte komt er ook een draaibaar gedeelte, dat dan kan worden opengedraaid om de trekschuit of andere schepen door te kunnen laten. In 1840 telt het dorp Vogelenzang 58 huizen, 19 boerderijen en 3 landhuizen.
.
Aantal inwoners is 440, overwegend van Katholieke huize. In de dorpskern wonen circa 140 inwoners in 40 woningen, en paar winkels, café en enkele boerderijen, kerk en pastorie. Buiten de R.K. Kerk staan er geen grote gebouwen. Deze kern is gebouwd op de rand van een strandwal en deze loopt in de richting Zuid-Noord. Langs de rand hiervan loopt de voornaamste weg, eveneens in de richting Zuid-Noord. Het is en smalle zandweg, erg bochtig vanwege de vorm van de strandwal. Op het kruispunt, in de dorpskern, met de Kerkweg is en pleintje. Midden op dit pleintje staat de hardstenen waterpomp van ca. 2 1/2 mtr. hoogte, met ernaast een pomp van kleinere afmeting. Verder staan er rond dit pleintje, en winkel, en café en boerderij. Op de Kerkweg staat het stenen kerkgebouw met op het dak en klein houten torentje, waarin de klok hangt. De pastoor woont naast de kerk in een oude boerderij, die voorheen een schuilkerk was. Naast deze kern zijn er nog enkele andere kernen of gehuchten, zoals bij de Bartenbrug over de 'Leydsche Treck-vaert', waar de weg zich splitst naar de Zilk en over de brug naar Hillegom. Hier staan enkele woningen en op Hillegoms gebied en boerderij langs het water. Ook bij de herberg "De witte hond" even ten zuiden van de dorpskern staan enkele woningen, een wagenmakerij en spoedig komt hier nog en smederij bij.
.
De boerderijen liggen meest buiten het dorp en de zgn. duinboerderijen vinden we langs de duinrand en zelfs in het duingebied. Sinds 1806 zijn verscheidene boerderijen bij het landgoed "Het Huis Vogelenzang" gekomen. De eigenaar van dit landgoed de familie Barnaart kocht deze boerderijen op. Jonkheer Ph. W. Barnaart, burgemeester van de stad Haarlem, tevens fabrikant van garen en band, bezat reeds het hele duingebied, gelegen tussen Zandvoort en 'Noordwijk'.
Naast dit landgoed zijn er nog de oude landgoederen: Teilingerbosch, Kuilenburg, Woestduin, Leiduin en een gedeelte van het landgoed Groesbeek, dat grotendeels op Heemsteeds grondgebied ligt.
.
De bevolking leeft sterk geïsoleerd, heeft daardoor weinig contact met de omliggende dorpen Bennebroek, Hillegom en de Zilk. Alleen 's Zondags is er veel drukte op de wegen naar het dorp. De kerkgangers, uit de omliggende dorpen gaan naar hun parochiekerk, de Vogelenzangse kerk. Sinds 1820 bezit de kerk van Vogelenzang en eigen begraafplaats , midden in de oude dorpskern gelegen. Het ongerief van de lange weg naar de Alg. Begraafplaats in Overveen is verleden tijd. Hierdoor wordt veel ellende bespaard, echter nog niet voor de niet-Katholieke inwoners, die nog steeds voor hun begrafenissen naar Overveen moeten.
De begraafplaats in het dorp is de eerste, uitsluitend voor Katholieken bestemde begraafplaats in de wijde omgeving en vele Katholieken uit Haarlem en omliggende plaatsen zijn hier dan ook begraven.
.
Sinds 1796 bezit het dorp een eigen school, waar sinds 1807 meester Schijvenaar onderricht geeft an circa 40 leerlingen. Vóór 1796 moesten de kinderen helemaal naar Overveen naar school en dat gaf vaak problemen, denk maar aan de slechte wegen in de winter en bij veel regenval.
Dit schoolgebouw ligt buiten de kom van het dorp op grond door de familie Barnaart voor dit doel beschikbaar gesteld. Het bestaat uit en onderwijzerswoning en twee leslokalen.
.
De levensomstandigheden van de dorpsbevolking zijn niet rooskleurig. Er bestaat veel armoede, want behalve op de boerderijen en op de landgoederen is er weinig vast werk te vinden. Los werk is er in de houtbouw, in de aardappelen en in de bloembollencultuur. 80% van de bevolking moet met een karig loontje zien rond te komen. Armoede en hygiëne gaan vaak niet samen, zo ook hier zijn daardoor de hygiënische toestanden zeer slecht.
.
Het huisvuil bijvoorbeeld kan men storten op en gemeenschappelijke belt doch voor de meeste inwoners is dit ofwel te ver weg of teveel moeite en daardoor komt er veel van dit huisvuil op en eigen mesthoop terecht. Ernstige ziekten, zoals cholera komen nogal eens voor en dan sterven er velen. Hieronder vaak vaders van grote gezinnen, waardoor deze inog groter armoede vallen. Ook sterven er veel kinderen aan ziekten zoals mazelen, diarrhee en k inde r pokken. Medische hulp is in het dorp niet direct aanwezig, men is aangewezen op de dokter in Bennebroek.
Deze werkt veel samen met de Zandvoortse dokter.En sinds 1834 bestaat er en contract van deze beide doktoren met dokter Richelle uit Heemstede. Deze levert dan geneesmiddelen voor redelijke prijzen.
.
De armoede bestrijden in deze jaren is een moeilijke opgaaf. Van gemeente wege is niets te verwachten, want die verwijst de mensen naar de kerken, doch deze kunnen weinig doen, want hen ontbreekt het aan de hiervoor nodige financiële middelen. De kerk zorgt wel voor de begrafenis van en arme stakker, verder kan de hulp niet gaan. Als er bij een sterfgeval wezen achterblijven, dan zorgt de pastoor wel voor pleeggezinnen onder zijn parochianen. Er bestaat ook een soort burenhulp. Weduwen en andere vrouwen, dien extra centje heel goed kunnen gebruiken, gaan uit werken bij andere families of bij de families op de landgoederen voor een kwartje per dag.
.
Wat betreft de deelname aan het bestuur der gemeente, daarvoor zorgen de 72 kiesgerechtigden (grondbezitters) die gezamenlijk recht hebben én man te benoemen in de gemeenteraad. Momenteel| is dat de heer Verdegaal, een vooraanstaande boer uit het dorp. Van het "gezag" valt weinig te bespeuren in het dorp. De officiële bekendmakingen verschijnen op en publicatiebord, dat zich bevindt op de Kerkweg. Iedereen die naar de kerk gaat komt hier voorbij en kan zo op de hoogte blijven. De eigenlijke burgemeester van het dorp is de pastoor. Met het Kerkbestuur, dat bestaat uit vooraanstaande boeren, leidt hij de Katholieke gemeenschap, dus het grootste gedeelte van de bevolking en pastoors woord is in deze tijd nog steeds voor hen "wet". Pastoor Coppens is en intellectueel en hij komt regelmatig op bezoek bij Prof David van Lennep, bewoner van het Huis Manpad te Heemstede. Hier is hij en geziene gast en hier ok ontmoet hij de Heemsteedse dominee N ie. Beets. Samen leggen zij een kaartje. Deze omgang van een Katholiek priester met een protestantse geestelijke is menigeen een doorn in het oog, ook de kerkelijke overheid maakt tegen deze omgang bezwaar, wil hem overplaatsen, doch de tegenstand van de Vogelenzangers verhindert dit.
Uit de kasboeken van de kerk blijkt, dat er in die tijd nog vele personen betrokken zijn bij de kerkdiensten, zoals en kosteres, een stovenzetster, een orgeltrapper, een organist en een nachtwaker.
In vele boeken van het kerkarchief staan namen van families, welke nog in het dorp aanwezig zijn, zoals v. d. Putten, v. d. Hulst, Langeveld, Hulsebosch, van Berkel, Heiland, Smit, Sonneveld, v,d. Velden, Heemskerk, v, Saase, Weyers, Verdegaal, Warmendam, v.Galen, Mense, Sprokkelenburg, Teeuwen, Bezu, Kroon en nog vele anderen.
.
Uit de beroepen van deze mensen, blijkt het agrarisch karakter van dit dorp. Naast en schaapherder vinden we 15 landbouwersmet 27 boerenknechten, vier jagers in het duingebied, tuinlieden en tuinknechten en ambachtelijke beroepen zoals smid, wagenmaker, broodbakker, schoenmaker en timmerman. In het begrafenisboek staat in het Latijn vaak bijgeschreven waaraan de overledene is gestorven of wat voor soort mens hij was. Er staat dan: een gelovig mens - heeft een beenbreuk gehad, of onwettig kind met vermelding van de naam van de moeder of de opmerking: direct na de geboorte gestorven... In het dorp zijn in 1840 15 mensen gestorven, waarvan 1 kinderen. Dat dit geen uitzondering is, leren ons de cijfers van 1841 en 1842. In deze jaren is het getal der kinderbegrafenissen even hoog.
Bij de berekening van de kosten van de begrafenis wordt onderscheid gemaakt tussen een bejaard persoon en een persoon onder de 10 drie jaar. Voorts valt op de berekening van extra kosten bij "besloten waterverhoging" ad 50 cent. Voor het begraven van overledenen buiten het dorp afkomstig, rekent men hogere tarieven, voor een bejaard overledene zelfs zes gulden acte vastgelegd door de Overveense notaris Jan ter Hofsteede en wel op 21 Mei 1848. Ook de burgemeester heeft zijn goedkeuring an deze tarieven gegeven.
.
"Gezigt naar de RC Kerk in de Vogelenzang" .
Uit "Gezigten in de omstreken van Haarlem" van P.J. Lutgers.
Eenmaal per jaar en wel in de maand Oktober - de derde Zondag in die maand - is er kermis op het Dorpsplein, Waarom in Oktober? Wel, dan is al het oogstwerk verricht, zowel op de boerderij als op de bloembollenbedrijven, de fruitoogst is binnengehaald, en dagje feestvieren kan er dan wel af.
.
Omdat op Zondag iedereen, niet alleen uit het dorp, doch ook uit de wijde omgeving hier naar de kerk komt, is dit de geschiktste dag voor de kermis. De boeren blijven wel in het café hangen en de vrouwen met de kinderen kunnen hun plezier beleven bij de koekkraam, palingkraam, draaiorgel en draaimolen. Door landeigenaars als de heer Barnaart, de heer v. Lennep van het Manpad en de heren van Eys en Koenen uit Aerdenhout is erg veel gedaan voor de ontwikkeling van de landbouw in deze streek. Dat dit resultaat heeft opgeleverd, blijkt uit de verkregen medaille van de Maatschappij tot bevordering van de Landbouw door de bouwman G. Buys uit Vogelenzang, voor zijn teelt van wouw, een product waaruit olie gewonnen wordt. Voorts hebben deze heren succes met hun initiatieven op het gebied van de schapenhouderij in de duinen en de aanplant van bomen in het kale duingebied, waardoor de verstuiving wordt tegengegaan.
.
Omstreeks 1840 krijgen de heren Prof David Jacob van Lennep en zijn zoon Jacob van Lennep het idee om het overtollige duinwater, dat nu nutteloos wegstroomt voor betere doeleinden,zoals drinkwater te benutten. Hiervoor bestuderen zij de waterwinplaatsen in Engeland en zij vatten het plan op om ok hier met waterwinning te beginnen. Zij laten engelse ingenieurs overkomen die op het Huis te Vogelenzang verblijven en met hen verdiepen ze zich verder in de plannen. Zij ontmoeten veelkritiek en spot, doch zij laten zich hierdoor niet uit het veld slaan en tezamen met deze engelse ingenieurs verwezenlijken zij hun plannen. De Oranjekom wordt gegraven met en pompgebouw en er komen plannen voor waterleidingen naar Amsterdam. Op 11 Nov. 1851 is het zover, de kroonprins kan de eerste spade in de grond van Marienduin steken voor de geplande Oranjekom. Prof D.v.Lennep wordt de eerste voorzitter van de Amsterdamse Duinwaterleidingmaatschappij.
Dit Marienduin is evenals het landgoed Leiduin eigendom van Prof D, v. Lennep. Hij woont niet op deze landgoederen doch op het Huis Manpad in Heemstede.
.
Het landhuis op Leiduin is door de laatste eigenaar, de sloper Geenhuizen reeds gesloopt. Van hem koopt Prof v. Lennep dit landgoed in 1808. Deze Prof v. Lennep is en verwoed vinkenjager en hij pacht vele jaren de vinkenbaan in Leiduin van v. Geenhuizen. Hij is zo'n verwoed vinker, dat zelfs de colleges van hem op de Amsterdamse universiteit hiervoor worden stopgezet in de trekperiode van de vinken.
Een gedeelte van het landgoed Leiduin behoort an de weduwe van Silvius van Lennep, schoonzuster van David van Lennep. De Koekoeksduinen en het Vinkenduin behoren nog niet tot het landgoed Leiduin.
Het landgoed Woestduin behoort deels aan de fam. v. Lennep en deels aan de fam. Barnaart. De grenspalen waarop de initialen B/vL staan, herinneren an het bezit door deze beide eigenaren.
.
L.J. van Emmerik.


  [down]Houten brug bij Vogelenzang.  [up] 
Afb.(c) DB


  [down] Station Vogelenzang aan de Leidsevaart.  [up] 

.
  De 'Leydsche Treck-vaert' loopt vlak langs de spoorlijn, net hiervoor is de trein middels de spoorbrug de 'Leydsche Treck-vaert' gepasseerd.
U kijkt in zuidelijke richting. Vogelenzang ligt rechts verderop
achter ons ligt Heemstede. Rechts ligt de spoorlijn.
.

.

  [down] Ingang Restauratie 3e Klasse.  [up] 
Afb.(c) BRE

.
  Voormalig spoorwegstation Vogelenzang-Bennebroek. Aan de in 1842 door de Hollandse IJzeren Spoorweg Maatschappij aangelegde spoorlijn tussen Haarlem en Leiden werd in 1880/81 een schilderachtig station gebouwd, waarschijnlijk een ontwerp van de architect D.A.N. Margadant. Het paste perfect in de landelijke omgeving. Na een omvangrijke restauratie is dit rijksmonument sinds voorjaar 2006 een verrukkelijke lunchplek.

.
  Dorp Vogelenzang behoort tot de gemeente Bloemendaal. De gemeente Bloemendaal bestaat uit de dorpen Bloemendaal, Overveen, Aerdenhout en Vogelenzang. Ze is gelegen ten westen van Haarlem/Heemstede op de binnenduinrand. Als men de kaart van de gemeente Bloemendaal bekijkt, ziet men dat de gemeente de vorm heeft van een bijl. De kop wordt gevormd door de dorpen Bloemendaal en Overveen met duinen tot aan zee
de steel door Aerdenhout en Vogelenzang.
.
  Qua oppervlakte is Bloemendaal een uitgestrekte gemeente, 3856 ha. De lengte van de gemeente is ongeveer 14 kilometer van noord naar zuid. Even ten zuiden van Overveen (ter hoogte van Elswout) is ze van oost naar west nog geen kilometer breed. In het brede deel (Bloemendaal-Overveen) is de gemeente 5,5 kilometer breed. De gemeente is dun bevolkt omdat een groot gedeelte van de oppervlakte van de gemeente uit ongerepte duinen bestaat. De gemeente heeft nu ca. 17.000 inwoners, waarvan ongeveer 2.300 in Vogelenzang.
.


  [down]Station bij Vogelenzang.  [up] 
Afb.(c) RVD
  Een plaat van het station van de andere zijde genomen
de 'Leydsche Treck-vaert' ligt links, vrij ver in de diepte van deze, toch wel hoge strandwal waarin de vaart is uitgegraven in (september) 1656.
Ongetwijfeld is dat een heel werk geweest
was de aanleg tot de strandwal van Vogelenzang nog niet echt een probleem (aanbesteed in februari 1657), gebruik makende van de vele wateringen vanaf Voorhout, nu moest men dwars door de strandwal heen graven.
.
  Als u bij het station bent van Vogelenzang dringt het pas door wat een zand (werk) hier is verzet om van de ene zijde van de strandwal naar de andere zijde te komen, ondanks dat op oude kaarten (c.1647) blijkt dat er al enige glooiing in de strandwal aanwezig was.
.


  [down] De (huidige) wachtkamer in het station van Vogelenzang.  [up] 
Afb.(c) de Wachtkamer

.
  De huidige 'wachtkamer' van station Vogelenzang alwaar men heerlijk kan lunchen of gewoon alleen een kop thee of koffie met een stuk cake, gebak of appeltaart kan gebruiken.
.

  [down] Hoofdingang station Vogelenzang.  [up] 
Afb.(c) RVD


  [down]Spoorbrug over Leidsevaart Vogelenzang.  [up] 
Afb.(c) DB
  De Leidsevaart is bij Vogelenzang dwars door de strandwal heen gegraven. Dat is ondermeer ook merkbaar bij de 'Traliebrug', die (met het spoor) toch wel enigzins hoger ligt dan de vaart eronder. Gezien het gehele traject van de vaart tussen Haarlem en Leiden mag je gerust aannemen dat dit gegraven gedeelte het zwaarst was in de gehele trekvaart aanbesteding, alhoewel er voorheen, voor het graven al enige glooiing te bespeuren valt in de strandwal, zichtbaar op een oude kaart van het bewuste gebied.
.


  [down] Vanaf de spoorbrug gezien, richting Noord  [up] 
(Vogelenzang)
Afb.(c) RVD


  [down]De Leidsevaart (en weg) bij Vogelenzang.  [up] 
Afb.(c) RVD
  Opname langs de weg Leidse vaart van de 'Leydsche Treck-vaert'. In de verte ziet u de spoorbrug die op die plaats, net voor het station, de trekvaart kruist.
.


  [down]Gezicht op De Zilck vanaf de Bartenbrug  [up] 
(vanaf Vogelenzang)
Afb.(c) DB

Start Auteurs Bron Agenda Uitleg Actueel Vlootshow History Boek/Actie Reacties Links Zoeken
Verhalen Poelgeest Trekschuit Tolhuysch Postbrug Strandwallen Algemeen Boerhaave ZwarteTulp Keukenhof Manpadt Haarl_Meer
Leiden Oegstgeest Warmond Voorhout Noordwijk Noordw_hout Lisse Hillegom Vogelenzang Bennebroek Heemstede Haarlem

Bewerkt: zaterdag 3 november 2018